Nasihat neden etkili değil?

İnsanlar arasındaki iletişimde nasihat verme, köklü bir gelenek olsa da, çoğu zaman beklenen etkiyi yaratamaz. Bu durumun ardında yatan birçok sebep bulunmaktadır. Bazen nasihat edenin yaklaşımı, bazen muhatapların algısı ya da içinde bulunulan zaman dilimi, nasihatlerin etkisini azaltabilir. Her insanın farklı bir yaşam deneyimi ve bakış açısı olduğu düşünüldüğünde, birine doğru gelen bir tavsiye başka birine ulaşamayabilir. Bu yazıda, nasihatlerin neden çoğu zaman etkili olamadığını irdeleyeceğiz.

Nasihatin tesir etmemesinin bazı nedenleri:

Örnek bir alıntı:

"İşte, tahmin ederim ki, nâsihlerin nasihatleri şu zamanda tesirsiz kaldığının bir sebebi şudur ki: Ahlâksız insanlara derler, ‘Haset etme, hırs gösterme, adâvet etme, inat etme, dünyayı sevme.’ Yani, ‘Fıtratını değiştir’ gibi, zâhiren onlarca mâlâyutak bir teklifte bulunurlar. Eğer deseler ki, ‘Bunların yüzlerini hayırlı şeylere çeviriniz, mecrâlarını değiştiriniz’; hem nasihat tesir eder, hem daire-i ihtiyarlarında bir emr-i teklif olur" (Bediüzzaman Said Nursi, Mektubat). 

• Niyet ve üslup: Nasihatin etkili olması için hem niyetin halis olması hem de üslubun doğru olması gerekir. 
• Muhatapların seviyesi ve ihtiyacı: Nasihat, muhatapların seviyesini ve ihtiyacını göz önünde bulundurmalıdır. 
• Fıtrat: Nasihat ederken insanların kişilik yapıları ve fıtratları göz önünde bulundurulmalıdır. 
• Zaman ve zemin: Nasihatin doğru zaman ve mekânda yapılması önemlidir. 
• İkna edici olmama: Nasihat, hissiyatı coşturmak yerine ikna edici olmalıdır.